Nghị Quyết Đi Vào Cuộc Sống, Từ Những Việc "Hậu Trường" Của Văn Phòng HĐND - UBND Xã

Từ góc nhìn của một đảng viên trong Chi bộ Văn phòng HĐND - UBND, chuyên viên Văn phòng HĐND - UBND xã Hưng Phước

TÓM TẮT

Nghị quyết chỉ có giá trị khi đi vào cuộc sống. Từ góc nhìn một đảng viên, chuyên viên Văn phòng HĐND - UBND xã Hưng Phước, bài viết dùng số liệu chín tháng đầu năm 2026 để làm rõ cách học tập, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 qua những việc cụ thể: giao việc rõ địa chỉ, đôn đốc đến cùng, phục vụ dân tận tình; đồng thời nhìn thẳng hạn chế và đề xuất giải pháp.

TỪ KHÓA: Nghị quyết đi vào cuộc sống; Văn phòng HĐND - UBND; công tác tham mưu; chính quyền địa phương hai cấp; cải cách hành chính; xã Hưng Phước.

Chín tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hưng Phước tiếp nhận 2.005 hồ sơ thủ tục hành chính. Chia đều cho các ngày làm việc, mỗi ngày khoảng mười hồ sơ, mỗi hồ sơ là một việc của một người dân, một hộ gia đình, một hộ kinh doanh đang chờ kết quả. Con số ấy nghe khô khan, nhưng đằng sau nó là cả một guồng máy chạy đều mỗi ngày mà ít ai để ý: người tiếp nhận, người thẩm định, người soạn thảo, người trình ký, người theo dõi, người đôn đốc. Ở Hưng Phước, phần lớn những việc "hậu trường" ấy gắn với Văn phòng HĐND - UBND xã, nơi tôi làm chuyên viên và cũng là nơi tôi sinh hoạt chi bộ mỗi tháng.

Nhiều người nghĩ nghị quyết đi vào cuộc sống nhờ những hội nghị lớn, những buổi lễ ra quân hay những công trình cắt băng khánh thành. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Phía sau mỗi kết quả nhìn thấy được là một chuỗi việc lặng lẽ hơn nhiều: một dự thảo kế hoạch soạn cho kịp tiến độ, một văn bản đôn đốc gửi đi đúng hạn, một kiến nghị của cử tri được ghi lại và theo dõi đến cùng.

1. Nghị quyết không tự đi vào cuộc sống

Đại hội Đảng bộ xã Hưng Phước lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định mục tiêu, nhiệm vụ và khâu đột phá cho cả nhiệm kỳ, gắn với Nghị quyết Đại hội đại biểu Thành phố Đồng Nai lần thứ I và Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Ba cấp nghị quyết, một mạch chỉ đạo thống nhất. Nhưng nghị quyết dù đúng đến đâu cũng chỉ là chủ trương trên giấy nếu không có người biến nó thành kế hoạch, thành đầu việc, thành kết quả.

Nhìn lại chín tháng qua mới thấy khối lượng việc phải "biến" lớn thế nào. Trong thời gian ngắn, xã vừa hoàn thành công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, vừa sắp xếp lại các ấp, sáp nhập trường học, tiếp nhận Trạm Y tế về UBND xã quản lý, đồng thời giữ nhịp thi đua đặc biệt 500 ngày đêm mà xã đã đăng ký với thành phố. Mỗi việc đều đòi hỏi kế hoạch, văn bản, lịch làm việc, báo cáo, và đó chính là phần việc của bộ máy tham mưu, giúp việc.

Cấp ủy đề ra chủ trương. Hội đồng nhân dân thể chế hóa bằng nghị quyết. Ủy ban nhân dân tổ chức thực hiện. Ở giữa các khâu ấy, Văn phòng HĐND - UBND là nơi chuẩn bị nội dung, bố trí lịch làm việc, phát đi văn bản chỉ đạo, tổng hợp báo cáo và theo dõi tiến độ. Có thể ví văn phòng như "khớp nối" của cả cỗ máy: khớp nối trơn tru thì máy chạy đều, khớp nối trục trặc thì động cơ mạnh đến mấy cũng khó tiến.

Là một chuyên viên đồng thời là đảng viên, tôi hiểu học nghị quyết không phải để "biết cho đủ", mà để biết phần việc của mình nằm ở đâu trong bức tranh chung, và mình phải làm gì để khớp nối ấy không trục trặc.

2. Học nghị quyết để làm đúng việc của mình

Sau mỗi lần học nghị quyết, tôi thường tự hỏi: điều này liên quan gì đến công việc hằng ngày của mình? Cũng là câu hỏi thường được nêu trong các buổi sinh hoạt chi bộ. Khi hỏi như vậy, nghị quyết bắt đầu "hiện hình" trong từng nhiệm vụ cụ thể.

Nghị quyết yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn, thì việc của tôi và đồng nghiệp là rà soát những khâu chậm trong xử lý công việc: hồ sơ luân chuyển qua nhiều tay, văn bản chờ ký lâu, phối hợp giữa các bộ phận chưa nhịp nhàng. Nghị quyết nhấn mạnh chuyển đổi số, thì tôi phải dùng thành thạo phần mềm quản lý văn bản, hệ thống điều hành, chữ ký số, rồi hướng dẫn đồng nghiệp cùng làm. Xã đã tổ chức hai lớp tập huấn về trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và ứng dụng trợ lý AI phục vụ công việc chuyên môn, và với người làm văn phòng, đó không còn là chuyện xa vời mà là công cụ cụ thể để soạn thảo nhanh hơn, chính xác hơn. Nghị quyết đòi hỏi đổi mới công tác cán bộ, thì mỗi công chức phải tự hỏi mình đã đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm chưa, còn thiếu kỹ năng gì.

Nhờ cách tiếp cận đó, sinh hoạt chi bộ không dừng ở việc đọc lại văn bản. Tôi tự hỏi văn bản mình soạn đã đủ rõ, đủ chính xác, đủ nhanh chưa. Khi theo dõi công việc, tôi tự hỏi mình đã đôn đốc đến nơi đến chốn hay chỉ dừng ở việc gửi công văn đi. Khi tiếp xúc với người dân, tôi tự hỏi họ có được hướng dẫn tận tình để không phải đi lại nhiều lần hay không. Những câu hỏi ấy giản dị, nhưng chính chúng làm cho việc học nghị quyết có sức nặng.

3. Cụ thể hóa nghị quyết bằng những việc rất cụ thể

Cụ thể hóa là khâu quyết định, cũng là khâu dễ rơi vào hình thức nhất. Kế hoạch soạn đẹp mà không rõ người, rõ việc, rõ thời hạn thì cuối cùng vẫn khó thực hiện. Từ thực tế công tác, tôi rút ra mấy điều mà bản thân coi như nguyên tắc làm việc.

Thứ nhất, mỗi nhiệm vụ phải có địa chỉ, khi tham mưu ban hành kế hoạch, chương trình công tác, tôi cố gắng bảo đảm mỗi đầu việc gắn với một bộ phận, một cá nhân chịu trách nhiệm chính và một thời hạn hoàn thành. Giao chung chung thường đồng nghĩa với không ai chịu trách nhiệm.

Thứ hai, có giao việc thì phải có theo dõi, con số giải ngân vốn đầu tư công là ví dụ rõ nhất. Với nguồn vốn giao đầu năm 2026, xã giải ngân được hơn 15,8 tỷ trên tổng số hơn 22,6 tỷ đồng, đạt 70,13% kế hoạch. Nhìn kỹ từng công trình mới thấy bức tranh không đồng đều: Công viên xã Hưng Phước đạt 99%, Trạm Y tế đạt 92%, Trường TH&THCS Hưng Phước (phân hiệu Phước Thiện) đạt 86%, nhưng có công trình giao thông mới ở mức 43,5%. Những chênh lệch ấy chính là "đất dụng võ" của công tác đôn đốc. Văn bản chỉ đạo không phải điểm kết thúc, mà là điểm bắt đầu. Nhiệm vụ nào quá hạn thì đôn đốc, nhiệm vụ nào vướng thì báo cáo lãnh đạo để tháo gỡ, tránh để việc nhỏ dồn thành việc lớn.

Thứ ba, phục vụ kỳ họp HĐND phải nghiêm túc từ khâu chuẩn bị, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân là công cụ pháp lý quan trọng để đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống. Muốn nghị quyết có chất lượng thì tài liệu phải chuẩn bị kỹ, báo cáo phải bám sát thực tế, ý kiến đại biểu phải được tiếp thu đầy đủ. Ngân sách là một ví dụ: đến giữa tháng 9, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 76,16% dự toán, tổng chi ngân sách địa phương đạt gần 47,75% dự toán thành phố giao. Người làm tham mưu phải nắm chắc những con số này, hiểu vì sao thu đạt mà chi chưa đều, để báo cáo với lãnh đạo và đại biểu bằng số liệu chính xác chứ không phải cảm tính.

Thứ tư, thông tin phải kịp thời và chính xác, trong công tác tham mưu, một con số sai, một thông tin chậm có thể dẫn đến quyết định chưa đúng. Trong chi bộ, anh chị em thường nhắc nhau: làm văn phòng là làm với sự cẩn trọng từng chi tiết, vì phía sau mỗi văn bản là quyết định của lãnh đạo và quyền lợi của người dân.

4. Chính quyền địa phương hai cấp: thách thức và cơ hội

Nhiệm kỳ này diễn ra trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sự thay đổi ấy tác động trực tiếp đến công việc của văn phòng: khối lượng việc tăng lên, phạm vi tham mưu rộng hơn, yêu cầu phối hợp cao hơn, trong khi thẩm quyền và trách nhiệm của cấp xã lớn hơn trước.

Thẳng thắn mà nói, lúc mới chuyển sang mô hình mới, không ít công chức, trong đó có tôi, đã lúng túng: quy trình mới chưa quen, lĩnh vực mới phải tự học, việc phải xử lý ngay tại chỗ nhiều hơn. Nhưng chính áp lực đó buộc mỗi người phải chủ động học hỏi, thay đổi tác phong. Trong chi bộ, đảng viên có kinh nghiệm chia sẻ cách làm với người mới, người thạo phần mềm hướng dẫn người chưa thạo. Bản thân tôi cũng được đồng chí, đồng nghiệp "cầm tay chỉ việc" ở không ít việc, và tôi cố gắng làm như vậy với người khác khi có thể.

Bên cạnh thách thức là cơ hội. Bộ máy gần dân hơn thì việc của dân được giải quyết ngay tại cơ sở, không phải đi xa. Cấp xã nhiều thẩm quyền hơn thì có điều kiện chủ động hơn trong vận dụng nghị quyết vào thực tế địa phương. Muốn nắm bắt cơ hội ấy, đội ngũ công chức phải đủ năng lực, đủ trách nhiệm để nhận và làm tốt những việc được giao.

5. Từ bộ phận một cửa đến niềm tin của người dân

Với người dân, hình ảnh chính quyền thường bắt đầu từ những lần đến giải quyết thủ tục. Trong 2.005 hồ sơ tiếp nhận, xã đã giải quyết 1.974 hồ sơ, trong đó 1.972 hồ sơ trước và đúng hạn, đạt 99,9%. Chỉ có hai hồ sơ trễ hạn, còn 31 hồ sơ đang giải quyết trong hạn. Tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả đạt 100%.

Con số 99,9% đáng mừng, nhưng với người làm công tác này, hai hồ sơ trễ hạn cũng không thể xem nhẹ. Sau mỗi hồ sơ trễ là một người dân phải hẹn lại, phải đi lại thêm một lần, và niềm tin có thể bị xói mòn nhanh hơn ta nghĩ. Vì vậy, cải cách hành chính không phải khẩu hiệu. Nó là những việc rất cụ thể: nói năng lịch sự, hướng dẫn tận tình, giải quyết đúng hạn, minh bạch quy trình.

Những việc cụ thể ấy đang được số hóa từng bước. Toàn bộ thủ tục hành chính được công khai, niêm yết; xã triển khai mã QR để người dân nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến và tra cứu kết quả; 40 thủ tục được cắt giảm thời gian giải quyết. Về định danh, đến đầu tháng 9, xã đã thu nhận hồ sơ cấp căn cước cho 11.752 trường hợp, đạt 94,79%, và kích hoạt định danh điện tử mức 2 cho hơn 10.000 người. Nhưng con số chỉ có ý nghĩa khi đi cùng sự kiên nhẫn. Với người lớn tuổi, người ở xa, người chưa quen công nghệ, mỗi công chức, đảng viên phải nhẫn nại hơn, nếu cần thì cầm tay chỉ việc, để họ nhìn thấy lợi ích của dịch vụ công trực tuyến: đỡ tốn thời gian, đỡ đi lại, minh bạch hơn. Khi người dân cảm nhận được lợi ích thiết thực, niềm tin với Đảng và chính quyền cũng theo đó mà vững thêm.

6. Lắng nghe dân: đầu vào của mọi nghị quyết

Nghị quyết đúng khi xuất phát từ thực tiễn, mà thực tiễn nằm ở cuộc sống của Nhân dân. Trong chín tháng, xã tiếp 198 lượt công dân; riêng Chủ tịch UBND xã trực tiếp tiếp 35 lượt. Xã tiếp nhận bảy đơn kiến nghị, phản ánh và tám đơn đề nghị hòa giải, tất cả đã được giải quyết theo quy định. Con số không lớn, nhưng nói lên một điều: những vướng mắc của dân được ghi nhận và xử lý ngay từ cơ sở, không để kéo dài, vượt cấp.

Điều tôi tâm niệm là kiến nghị của dân, dù nhỏ, cũng phải được coi trọng. Một ổ gà trên đường ấp, một bóng đèn hỏng nhiều ngày, một thắc mắc về chế độ chính sách đều có thể là "phép thử" niềm tin. Người dân không đòi mọi việc phải xong ngay, nhưng họ cần biết ý kiến của mình đã được ghi nhận, đang được xử lý đến đâu và bao giờ có kết quả. Chỉ cần làm được như vậy, khoảng cách giữa chính quyền và người dân đã thu hẹp lại một phần.

Sau mỗi con số của chính sách xã hội cũng là những con người cụ thể. Xã hiện còn sáu hộ nghèo và 30 hộ cận nghèo; trong chín tháng, xã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa tám căn nhà cho hộ khó khăn với tổng kinh phí hơn 733 triệu đồng, và hỗ trợ gạo cứu đói cho 20 hộ. Với người làm tham mưu, đó không chỉ là số liệu để đưa vào báo cáo, mà là nhắc nhở rằng mọi văn bản, mọi kế hoạch cuối cùng đều hướng về những mái nhà như thế.

Ở một xã biên giới, niềm tin ấy còn mang ý nghĩa đặc biệt. Khi người dân tin tưởng, gắn bó với chính quyền, họ sẽ cùng chung tay giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc. Những việc làm tưởng nhỏ của bộ máy hành chính vì thế góp phần vào một nhiệm vụ lớn.

7. Gương mẫu từ chi bộ, từ mỗi đảng viên

Nghị quyết chỉ có sức sống khi người thực hiện nêu gương. Với đảng viên làm việc trong cơ quan, nêu gương trước hết thể hiện ở những điều rất cụ thể: đi làm đúng giờ, giữ kỷ luật công vụ, hoàn thành nhiệm vụ đúng tiến độ, không đùn đẩy trách nhiệm, không gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Xã đã đặt ra yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc "04 xin, 04 luôn, 05 không" trong giải quyết thủ tục; với người trực tiếp làm việc với dân, đó là thước đo hằng ngày, không phải khẩu hiệu treo tường.

Trong sinh hoạt chi bộ, phê bình và tự phê bình được thực hiện thẳng thắn hơn, gắn với kết quả công việc cụ thể chứ không chung chung. Mỗi đảng viên tự nhìn lại: việc nào được giao mà còn chậm, kỹ năng nào còn thiếu, cách ứng xử với đồng nghiệp và người dân đã chuẩn mực chưa. Nhìn thẳng vào hạn chế của mình không dễ, nhưng đó là điều kiện để tiến bộ. Đảng ta nhấn mạnh phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, và điều ấy bắt đầu từ mỗi đảng viên, mỗi chi bộ.

Nêu gương còn là tinh thần đi đầu khi có việc khó, việc mới. Khi phải tiếp cận phần mềm mới, quy trình mới, đảng viên học trước, làm trước rồi hướng dẫn lại cho người khác. Khi cơ quan có việc đột xuất, gấp rút, đảng viên sẵn sàng nhận phần khó. Những việc làm ấy không ồn ào, nhưng tạo nên không khí làm việc tích cực, có sức lan tỏa trong tập thể.

8. Những vấn đề cần tiếp tục trăn trở

Nhìn lại một cách khách quan, bức tranh chín tháng có nhiều điểm sáng, nhưng cũng còn những "khoảng trống" mà người làm tham mưu không thể làm ngơ.

Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 73,7%, trong khi mục tiêu đến cuối tháng 11 là 96%. Khoảng cách ấy đòi hỏi công tác tuyên truyền, vận động phải quyết liệt và sát từng hộ. Việc giải ngân vốn chuyển đổi số còn chậm so với kịch bản. Việc tổ chức bán trú ở trường học đang đi vào nề nếp. Về xây dựng nông thôn mới, xã mới đạt 17 trên 47 chỉ tiêu theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030, còn nhiều việc phải làm. Dịch bệnh trên đàn vật nuôi, như dịch tả lợn châu Phi và cúm gia cầm, tuy được xử lý và hỗ trợ hơn 412 triệu đồng cho các hộ có vật nuôi bị tiêu hủy, vẫn là nỗi lo thường trực của người dân.

Với bản thân tôi, nhìn vào những con số ấy là soi lại phần việc của mình: có lúc việc theo dõi, đôn đốc chưa thật sát; có lúc công tác tham mưu chưa thật chủ động, còn chờ chỉ đạo thay vì đề xuất trước; thời gian dành cho nghiên cứu, học hỏi thêm chưa được nhiều. Chỉ ra những điều đó không phải để phân bua, mà để mỗi người, mỗi chi bộ cùng tìm cách khắc phục.

9. Một số giải pháp từ thực tiễn công tác

Từ thực tế làm việc, tôi cho rằng để nghị quyết đi vào cuộc sống thực chất hơn, cần chú trọng mấy việc sau.

Trước hết, tham mưu phải chủ động và có chất lượng. Người làm văn phòng không chỉ soạn thảo và chuyển văn bản, mà phải nắm tình hình, dự báo vấn đề, đề xuất phương án để lãnh đạo có căn cứ quyết định. Muốn vậy, mỗi công chức phải không ngừng học hỏi, nắm chắc chủ trương của Đảng, quy định pháp luật và thực tế địa phương.

Tiếp đó, giao việc phải đi đôi với kiểm tra, đôn đốc. Xã đã đặt mục tiêu hoàn thành 100% chỉ tiêu kinh tế năm 2026 trước ngày 30/11, và yêu cầu mỗi nhiệm vụ phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ kết quả. Để làm được, cần duy trì nề nếp rà soát định kỳ, sớm phát hiện việc chậm, việc vướng, tránh tồn đọng kéo dài.

Thứ ba, tiếp tục cải cách hành chính và chuyển đổi số theo hướng thực chất. Mục tiêu cuối cùng không phải có thêm phần mềm, mà là người dân và doanh nghiệp được phục vụ nhanh hơn, thuận tiện hơn, minh bạch hơn, và kết quả phải đo bằng sự hài lòng của người dân.

Thứ tư, chăm lo xây dựng đội ngũ công chức có bản lĩnh, chuyên nghiệp, tận tụy. Trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp, mỗi người thường phải đảm nhiệm nhiều việc hơn, do đó càng cần được bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm và tạo điều kiện phát triển năng lực.

Cuối cùng, phát huy vai trò của chi bộ trong lãnh đạo, giáo dục và quản lý đảng viên. Chi bộ mạnh thì tập thể mạnh. Sinh hoạt chi bộ phải thực chất, gắn với nhiệm vụ chuyên môn, lấy hiệu quả công việc làm thước đo đánh giá đảng viên.

10. Thay lời kết

Những việc của văn phòng thường không có mặt trong các bản tin, không thấy trong các buổi lễ. Nhưng nếu không có những buổi chuẩn bị tài liệu kỹ lưỡng, những lần rà soát văn bản cẩn thận, những cuộc gọi nhắc việc đúng lúc, những lần kiên nhẫn hướng dẫn người dân làm thủ tục, thì nhiều nghị quyết khó đến được với cuộc sống.

Nghị quyết đi vào cuộc sống không phải bằng một khoảnh khắc lớn lao, mà bằng sự tích lũy của vô số việc nhỏ được làm đúng, làm đủ, làm đến nơi đến chốn: một hồ sơ trả đúng hẹn trong hàng nghìn hồ sơ, một kiến nghị được giải quyết trong hàng trăm lượt tiếp dân, một căn nhà được sửa cho hộ khó khăn. Với một chuyên viên làm công tác tham mưu, giúp việc như tôi, ý thức mình là một mắt xích trong chuỗi ấy là động lực để làm việc tận tâm hơn mỗi ngày.

Ba tháng cuối năm đang đến với nhiều việc phải làm: đẩy nhanh giải ngân, hoàn thành các chỉ tiêu, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Với tư cách một đảng viên, một chuyên viên Văn phòng HĐND - UBND xã, tôi xác định sẽ tiếp tục học tập, rèn luyện, đổi mới cách nghĩ, cách làm, cùng chi bộ góp phần đưa nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, để vùng biên giới xanh hôm nay ngày càng vững vàng, phát triển và gần dân hơn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, tập 2. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Đảng bộ Thành phố Đồng Nai (2025). Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.

3. Đảng bộ xã Hưng Phước (2025). Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hưng Phước lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.

4. Ủy ban nhân dân xã Hưng Phước (2026). Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH, QP-AN 9 tháng đầu năm 2026 và phương hướng, nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026. Hưng Phước.